dsc01864
„Martenice”, „marteniczki” to ozdoby, które wykonuje się z kolorowej włóczki lub nici, zazwyczaj wybiera się kolor biały i czerwony, który symbolizuje czystość duszy (biały) oraz życie i zdrowie (czerwony). Martenica jest nie tyle ozdobą co swego rodzaju amuletem, który nie tylko przypomina nam o nieustanności cyklu życia i śmierci, ale również wyraża życzenie tego, abyśmy byli zdrowi, silni i szczęśliwi.
Według bułgarskiej tradycji pierwszego marca obchodzone jest święto Baby Marty (czyli Babci Marzec), gdyż ten miesiąc jest początkiem nadchodzącej wiosny. Tego dnia przypina się do garderoby, plecaka, torby lub nosi na ręce Martenicę, która może mieć kształt breloczka, bransolety, pierścionka, kolczyków, pomponika (dosłownie wszystkiego, co podpowiada nam wyobraźnia), a także kształt dwóch laleczek – postaci Piżo i Penda charakterystycznych dla regionu sofijskiego.
Martenicę zawsze podarowuje się osobie bliskiej, nigdy nie kupuje się jej dla samego siebie. Należy nosić ją dopóty, dopóki zauważy się jeden z pierwszych znaków wiosny: bociana, kwitnące drzewo, larwę robaka itp.
Kolor marteniczki, kształt oraz to gdzie i w jaki sposób należy ją zostawić (położyć pod kamieniem, zawiązać na drzewie) uzależnione jest od regionu Bułgarii, w jakim się znajdujemy.
Pochodzenie martenic można również tłumaczyć takim oto zdarzeniem: „kiedy w marcu 680 r. chan Asparuch, założyciel pierwszego państwa bułgarskiego, toczył nierówną walkę z cesarzem bizantyńskim Konstantynem IV, wysłał do swej matki gołębia z białą nitką na nóżce – znakiem, że wciąż żyje. Nitka była zawiązana tak ciasno, że gołąb trochę krwawił, co dało początek czerwono-białemu symbolowi ostatecznego zwycięstwa Asparucha.” (źródło: Robert D. Kaplan, Na wschód od Tatarii. Podróże po Bałkanach, Bliskim Wschodzie i Kaukazie, Czarne, Wołowiec 2010)